Naprawy parowozów

Naprawa główna

Naprawa główna parowozów zawsze była wykonywana w ZNTK, którym lokomotywownie przekazywały parowozy zgodnie z opracowanym na dany kwartał planem napraw. W dzisiejszych czasach naprawy główne parowozów muzealnych są wykonywane dorywczo, niekoniecznie przez ZNTK, ale też przez lokomtywownie, np. w Gnieźnie.

Umieszczenie parowozu w planie napraw głównych było poprzedzane przez sprawdzenie jego stanu i określenie zakresu prac, które trzeba wykonać, a także określenie ilości i rodzaju materiałów potrzebnych do naprawy. Wszystko to miało na celu skrócenie czasu postoju parowozu w oczekiwaniu na owe materiały.

Podstawowym celem naprawy głównej jest doprowadzenie parowozu do stanu jak najbardziej zbliżonego do stanu nowego parowozu i zapewniającego jego pracę do następnej naprawy głównej bez konieczności dokonywania większych napraw. Postój parowozu w naprawie głównej w czasach normalnej eksploatacji trakcji parowej wynosił ok. 50 dni. Oczywiście czas postoju parowozu w naprawie głównej mozna było znacznie skrócić zastępując naprawę części ich wymianą na nowe lub wymontowane z innego parowozu tego samego typu. Czasami posuwano się nawet do wymiany całego kotła.

Po zakończeniu NG parowóz odbywał 2 jazdy próbne: luzem i z pociągiem. Następnie był przyjmowany przez służbę trakcji i przekazany do parowozowni.

Przebieg naprawy głównej

W wielkim skrócie mozna napisać że NG sprowadza się do rozebrania parowozu na części, wymiany lub naprawy częściu zużytych lub uszkodzonych i ponownego montażu parowozu. A dokładniej, przebieg NG wygląda następująco:

  1. Rewizja wewnętrzna kotła.
    • zdjęcie kotła z ostoi
    • wymontowanie rur ogniowych, a w razie potrzeby też skrzyni ogniowej
    • zdjęcie otuliny
    • oczyszczenie ścian kotła
    • zbadanie blach i ich połączeń
    • wymiana zużytych części
    • naprawa osprzętu kotła i wszystkich urządzeń związanych z jego pracą
  2. Próba wodna.
    Polega na napełnieniu kotła wodą pod ciśnieniem o 5 atm. przewyższającym dopuszczalne ciśnienie podczas jego pracy.
  3. Próba na gorąco
    Polega na sprawdzeniu szczelności kotła i jego osprzętu oraz działania tegoż osprzętu.
  4. Badanie i naprawa cylindrów parowozu i pozostałych części silnika parowego w poszukiwaniu pęknięć i innych uszkodzeń.
  5. Rewizja pozostałych części parowozu i tendra oraz urządzeń dodatkowych, zwłaszcza hamulców, w których wymienia się wszystkie zużyte części.

Naprawa średnia

Naprawy średnie, podobnie jak główne, były wykonywane w ZNTK. Postój parowozu w naprawie średniej trwał około 36 dni. Parowóz poddany NŚ powinien gwarantować bezawaryjną pracę do następnej takiej naprawy.

Przebieg naprawy średniej

  1. Rewizja zewnętrzna kotła
    • dotyczy tych części zewnętrznych i wewnętrznych, które są dostępne bez demontażu kotła i przy częściowym zdjęciu otuliny
    • oczyszczenie kotła z kamienia, sadzy i popiołu
    • usunięcie wykrytych usterek
    • uszczelnienie kotła
  2. Próba na gorąco. Jeśli zostały założone nowe ściany kotła lub łaty, to wykonuje się też próbę wodną.
  3. Dokładna naprawa części silnika i podwozia
    • demontaż i dokładna naprawa zgodnie z obowiązującymi przepisami
    • obtoczenie na nowo zestawów kołowych

Parowóz Pt47 w naprawie

Naprawy wykonywane w parowozowniach

Naprawy rewizyjne i przeglądy okresowe powinny zapewniać bezawaryjną pracę parowozu do następnej planowej naprawy. Ich plan powinien rozkładać naprawy równomiernie w ciąu roku, ale jednocześnie powinien uwzględniać okresy wzmożonego i osłabionego ruchu.

Naprawy rewizyjne były wykonywane w parowozowniach, na specjalnie przeznaczonych do tego celu stanowiskach, po podniesieniu parowozu na specjalnych dźwignikach, wytoczeniu spod niego zestawów kołowych i ustawieniu go na kozłach. Naprawa rewizyjna trwa około 9 dni i obejmuje:

Przeglądy okresowe wykonywane są podczas mycia kotła. Zabiegi, którym zostaje poddany parowóz podczas takiego przeglądu podaję odpowiednie przepisy.

Naprawy bieżące, międzypociągowe raczej nie powinny mieć miejsca. Nie są one planowane i są wykonywane po zgłoszeniu usterki przez drużynę parowozową lub po wykonaniu oględzin po wykonaniu kursu lub przed rozpoczęciem następnego.