Oznaczenia serii parowozów i tendrów stosowane na PKP

Parowozy normalnotorowe

Przeznaczenie
T Parowóz towarowy
O Parowóz osobowy
P Parowóz pospieszny
K Litera ta dodawana po którejś z powyższych oznacza parowóz "kusy" czyli tendrzak

Znaczenie liczb w oznaczeniu serii
1-10 Parowóz pochodzenia niemieckiego/pruskiego
11-20 Parowóz pochodzenia austriackiego
21-99 Parowóz polski - liczba oznacza rok zatwierdzenia projektu
100-200 Parowóz innego pochodzenia niż powyższe, otrzymany przez PKP w latach 1918-1939
>=201 Parowóz innego pochodzenia niż powyższe, otrzymany przez PKP po II wojnie światowej

Znaczenie małych liter - układ osi
Oznaczenie polskie Oznaczenia niemieckie Oznaczenia francuskie Uwagi
a 1A, 1A1, A2, 1A2, 2A, 2A1 1-1-0, 1-1-1, 0-1-2, 1-1-2, 2-1-0, 2-1-1 1 oś napędna i różna ilość osi tocznych
b B 0-2-0
c 1B, B1 1-2-0, 0-2-1 2 osie napędne, 1 oś toczna
d 2B, B2 2-2-0, 0-2-2 2 osie napędne, 2osiowy wózek toczny
e 1B1 1-2-1
f 1B2, 2B1 1-2-2, 2-2-1 2 osie napędne, 2 osie toczne na jednym końcu parowozu, na drugim 1 oś toczna
g 2B2 2-2-2
h C 0-3-0
i 1C, C1 1-3-0, 0-3-1 3 osie napędne, 1 oś toczna
k 2C, C2 2-3-0, 0-3-2 3 osie napędne, dwuosiowy wózek toczny
l 1C1 1-3-1
m 2C1 2-3-1
n 1C2 1-3-2
o 2C2 2-3-2
p D 0-4-0
r 1D, D1 1-4-0, 0-4-1 4 osie napędne i 1 oś toczna
s 2D, D2 2-4-0, 0-4-2 4 osie napędne i 1 2-osiowy wózek toczny
t 1D1 1-4-1
u 2D1, 1D2 2-4-1, 1-4-2 4 osie napędne, 2 osie toczne na jednym końcu parowozu, na drugim 1 oś toczna
w E 0-5-0
x 1F, 1F1 1-6-0, 1-6-1 6 osi napędnych i co najmniej 1 oś toczna
y 1E 1-5-0
z 1E1 1-5-1

Tendry normalnotorowe

Pierwszy symbol (liczbowy) w oznaczeniu tendra oznacza pojemność skrzyni wodnej w m3, litera oznacza ilość osi (np C to tender 3osiowy, D - 4osiowy). Druga liczba ma takie samo znaczenie jak w oznaczeniach parowozów.

Parowozy wąskotorowe

Oznaczenie parowozu wąskotorowego składa się z od jednej do trzech liter oraz z liczby. Znaczenie poszczególnych liter jest następujące:

  1. Litera oznaczająca rodzaj parowozu:
    • P - parowóz z tendrem,
    • T - tendrzak
  2. Litera oznaczająca ilość osi napędnych:
    • brak litery - 2 osie
    • y - 3 osie
    • x - 4 osie
    • w - 5 osi
    • z - 6 osi
  3. Litera oznaczająca ilość i układ osi tocznych:
    • a - oś toczna z przodu
    • b - oś toczna z tyłu
    • n - osie toczne zarówno z przodu jak i z tyłu parowozu
  4. Liczba w oznaczeniu serii parowozu polskiej budowy ma takie samo znaczenie jak w przypadku parowozów normalnotorowych. W parowozach obcej budowy oznaczenie liczbowe zawiera informację o mocy parowozu, natomiast w oznaczeniach parowozów z dostaw UNRRA liczba została zastąpiona literą "u". Poszczególnym liczbom (od 1 do 9) odpowiadały następujące przedziały mocy parowozów:
    • 1: do 60 KM
    • 2: 61 - 80 KM
    • 3: 81 - 100 KM
    • 4: 101 - 120 KM
    • 5: 121 - 150 KM
    • 6: 151 - 180 KM
    • 7: 181 - 220 KM
    • 8: 221 - 300 KM
    • 9: powyżej 300 KM

Oprócz tego informacja o budowie parowozu była zawarta również w numeze inwentarzowym, którego wysokość zależała od szerokości toru, na jaką był budowany dany parowóz:

  • 600 mm: 0001 - 1000
  • 750 mm: 1001 - 2000
  • 785 mm: 2002 - 2800
  • 800 mm: 2801 - 3000
  • 1000 mm: 3001 - 4000

Tendry wąskotorowe

Oznakowanie tendra wąskotorowego składa się z symboli oznaczających (kolejno):

  1. Rodzaj tendra:
    • Pt - tender połączony z parowozem
    • Zt - tender oddzielny
  2. Pojemność skrzyni wodnej w m3 zaokrągloną do liczby całkowitej
  3. Liczbę osi:
    • brak symbolu - 2 osie
    • y - 3 osie
    • x - 4 osie
  4. Oznaczenia tendrów polskiej budowy miały na końcu dodatkowy symbol liczbowy, o znaczeniu identycznym jak w parowozach.